Uzaktan ve Hibrit Çalışma

Tanım

Uzaktan çalışma, işçinin işveren tarafından kurulan iş organizasyonu içinde işini evinde ya da teknolojik iletişim araçlarıyla işyeri dışında yaptığı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir (4857/14). Haftanın bir kısmı ofiste, bir kısmı uzaktan geçen hibrit düzen de bu kapsamdadır ve aynı şekilde yazılı olarak düzenlenmelidir.

Sözleşmede olması gerekenler

• İşin tanımı ve yapılma şekli
• Çalışma süresi ve çalışma yeri (hibritte hangi günler)
• Ücret ve ödeme şekli
• İşverenin sağladığı ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler
• İşverenin işçiyle iletişim kurma yolu ve saatleri
• Genel ve özel çalışma şartları

4857/14 · Uzaktan Çalışma Yönetmeliği (RG 10.03.2021)

Ekipman ve giderler

• Kural olarak işi yapmak için gereken araç ve gereçleri işveren sağlar; aksi kararlaştırılabilir ve sözleşmeye yazılmalıdır.
• Ekipman bir zimmet tutanağıyla teslim edilmeli; işçi bunları yalnız iş için ve özenle kullanmakla yükümlüdür.
• İnternet, elektrik gibi giderlerin karşılanıp karşılanmayacağı ve nasıl karşılanacağı sözleşmede belirtilmelidir.
• Çalışana nakit olarak ödenen gider desteği bordroda ücret olarak değerlendirilir ve vergi ile prime tabi olur; belgeye dayalı işletme gideri olarak karşılanması ayrı bir uygulamadır, mali müşavirle değerlendirilmelidir.

İş sağlığı ve güvenliği

İşveren, uzaktan çalışanı işin niteliğine göre iş sağlığı ve güvenliği önlemleri konusunda bilgilendirmek, eğitim vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve verdiği ekipmanla ilgili güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdür (4857/14).

• Ekranlı araçlarla çalışma: masa, sandalye, ekran yüksekliği ve mola bilgilendirmesi
• Elektrik ve kablo güvenliği
• Psikososyal riskler: yalnızlık, iş-özel yaşam sınırı
• Evde yaşanan bir kazanın iş kazası sayılıp sayılmayacağı, işin yapılmasıyla bağlantısına göre değerlendirilir; kaza 3 iş günü içinde bildirilmelidir

Veri güvenliği

• Şirket verilerinin hangi cihazda ve uygulamada işlenebileceğini yazılı bir politikayla belirleyin.
• Paylaşılan aile bilgisayarı ve açık ağlardan erişimi sınırlandırın; güvenli bağlantı kullanın.
• Kağıt belgelerin evde saklanması ve imhası için kural koyun.
• Çalışanı izleme yöntemleri (oturum kaydı, ekran görüntüsü vb.) ölçülü olmalı ve aydınlatma metninde açıkça yer almalıdır (6698/4, 10).

Çalışma süresi ve bordro

• Uzaktan çalışmada da haftalık 45 saat, günlük 11 saat, ara dinlenme ve fazla çalışma kuralları aynen geçerlidir.
• Çalışma süresi kayıt altına alınmalıdır: oturum açma-kapama, iş takip sistemi ya da çalışanın günlük beyanı ve yönetici onayı.
• Uzaktan çalışılan günler de çalışılan gündür; prim günü ve ücret ofisteki gibi hesaplanır.
• Fazla çalışma yalnız yönetici talimatı ya da onayıyla yapılmalı ve kayda geçmelidir; sürekli akşam e-postası fiilî fazla çalışma iddiasına dayanak olabilir.

Geçiş ve geri dönüş

• Uzaktan çalışmaya geçiş, işçinin talebi ya da işverenin teklifi ve tarafların yazılı anlaşmasıyla olur.
• Yönetmeliğe göre zorlayıcı sebeplerle işyerinin tamamında ya da bir bölümünde uzaktan çalışmaya geçilmesinde işçinin onayı aranmaz.
• İşyerine geri dönüş koşulları ve bildirim süresi sözleşmede baştan yazılmalıdır.